بهترین روش نگهداری روغن کنجد در خانه

آیا می‌دانستید که روغن کنجد به دلیل داشتن اسیدهای چرب غیراشباع، بسیار زودتر از روغن‌های معمولی فاسد می‌شود؟ این ویژگی فوق‌العاده که روغن کنجد را به یک ماده غذایی سالم و ارزشمند تبدیل کرده، همزمان نگهداری از آن را چالش‌برانگیز می‌کند. بسیاری از ما هزینه زیادی برای خرید روغن کنجد اصل و مرغوب می‌کنیم، اما به دلیل نگهداری نادرست، به سرعت طعم و خواص آن را از دست می‌دهیم و روغن بوی نامطبوعی می‌گیرد. 

در این مقاله قصد داریم ساده‌ترین و حرفه‌ای‌ترین روش‌های نگهداری روغن کنجد را به شما آموزش دهیم تا بتوانید از عطر و خواص بی‌نظیر آن لذت ببرید و دیگر نگران خراب شدن این طلای مایع در آشپزخانه خود نباشید.

چرا نگهداری صحیح روغن کنجد اینقدر مهم است؟

روغن کنجد یکی از حساس‌ترین روغن‌های گیاهی در برابر شرایط محیطی است. این روغن به دلیل ساختار شیمیایی خاص خود، به شدت در برابر سه عامل «نور»، «هوا» و «گرما» آسیب‌پذیر است. اگر روغن کنجد در معرض نور مستقیم یا اکسیژن قرار گیرد، فرآیندی به نام اکسیداسیون آغاز می‌شود که نه تنها طعم اصلی روغن را از بین برده و آن را تلخ می‌کند، بلکه خواص آنتی‌اکسیدانی و ویتامین‌های ارزشمند موجود در آن را نیز نابود می‌سازد. بنابراین، دانستن اصول نگهداری تنها یک توصیه نیست، بلکه ضروری است برای حفظ سلامتی و بهره‌مندی از خواص درمانی این ماده غذایی.

۵ اصل طلایی برای نگهداری روغن کنجد

برای اینکه روغن کنجد شما همیشه تازه و معطر باقی بماند، رعایت ۵ اصل زیر ضروری است. این نکات ساده اما کلیدی، عمر مفید روغن شما را به شدت افزایش می‌دهند:

۱. دور از نور مستقیم خورشید

نور خورشید دشمن روغن‌های گیاهی است، به خصوص روغن کنجد. اشعه‌های خورشید باعث تجزیه سریع روغن و تغییر رنگ و بوی آن می‌شوند.

راهکار: همیشه روغن کنجد را در کابینت تاریک آشپزخانه یا در جای خنک نگه دارید. هرگز بطری روغن را روی پیشخوان آشپزخانه و نزدیک پنجره قرار ندهید، حتی اگر نور مستقیم نمی‌تابد.

۲. درب بطری را محکم ببندید

تماس مداوم روغن با اکسیژن هوا باعث اکسید شدن و در نهایت تلخ شدن طعم آن می‌شود. هرچه بیشتر درب بطری باز بماند، روغن زودتر خراب می‌شود.

راهکار: بعد از هر بار مصرف، حتماً چک کنید که درب ظرف کاملاً بسته شده و هیچ هوایی وارد بطری نشود. این کار ساده تاثیر زیادی در ماندگاری روغن دارد.

۳. کنترل دمای محیط

گرما باعث تغییر ساختار روغن و کاهش کیفیت آن می‌شود. دماهای بسیار بالا یا نوسانات دمایی، به روغن کنجد آسیب جدی می‌زنند.

راهکار: دمای اتاق (معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد) برای نگهداری روغن کنجد تصفیه شده مناسب است. مهم‌ترین نکته این است که روغن را دور از اجاق گاز، فر و هر منبع حرارتی دیگر قرار دهید.

۴. انتخاب ظرف مناسب شیشه‌ای

جنس ظرف نگهدارنده نقش مهمی در کیفیت روغن دارد. ظروف پلاستیکی ممکن است در طولانی‌مدت با روغن واکنش داده و مواد مضر را به آن منتقل کنند.

راهکار: سعی کنید روغن کنجد را در بطری‌های شیشه‌ای تیره (رنگ قهوه‌ای یا سبز) نگه دارید. شیشه‌های تیره مانند یک محافظ عمل کرده و اجازه نمی‌دهند نور به روغن آسیب برساند.

۵. نظافت و خشکی قاشق

رطوبت بزرگترین تهدید برای روغن‌های خوراکی است. حتی یک قطره آب یا باقی‌مانده کوچک غذا در بطری روغن می‌تواند باعث رشد باکتری و کپک زدن کل محتویات شود.

راهکار: همیشه هنگام برداشتن روغن، از قاشقی استفاده کنید که کاملاً خشک و تمیز است. هرگز قاشق مرطوب یا چرب را مستقیماً داخل بطری نکنید.

آیا روغن کنجد را باید در یخچال گذاشت؟

یکی از سوالات متداولی که برای بسیاری از خریداران روغن کنجد پیش می‌آید این است که آیا بهتر است این روغن را در یخچال نگه داریم یا خیر؟ پاسخ کوتاه این است که: «بستگی به نوع روغن و شرایط محیطی شما دارد.» برای اینکه بهترین تصمیم را بگیرید، باید تفاوت بین روغن‌های تصفیه شده و روغن‌های فشرده سرد (خام) را بدانید:

روغن کنجد تصفیه شده (رنگ روشن):

این نوع روغن معمولاً فرآوری شده و شفاف است. نیازی به نگهداری در یخچال ندارد و در واقع، سرمای یخچال باعث می‌شود روغن سفت و کدر شود و ریختن آن از بطری دشوار گردد. بهترین مکان برای این روغن، جای خنک و خشک خانه (مانند کابینت آشپزخانه) است، به شرطی که از نور و گرما دور باشد.

روغن کنجد فشرده سرد (تیره و خام):

این روغن به دلیل فرآیند تولید خاص، حساس‌تر است و خواص اولیه خود را بهتر حفظ کرده است. اگر در منطقه گرمسیری و خشک زندگی می‌کنید که دمای خانه بالا می‌رود، یا قصد دارید مدت طولانی (بیشتر از یک ماه) از بطری استفاده نکنید، نگهداری در یخچال می‌تواند عمر مفید آن را به شدت افزایش دهد و از فساد آن جلوگیری کند.

چگونه بفهمیم روغن کنجد فاسد شده است؟

با رعایت تمام نکات نگهداری، باز هم بهتر است قبل از مصرف، سلامت روغن کنجد خود را چک کنید. تشخیص به موقع روغن فاسد بسیار مهم است، زیرا مصرف روغن‌های اکسید شده می‌تواند به سلامتی آسیب برساند. سه نشانه اصلی زیر به شما کمک می‌کنند تا متوجه خراب شدن روغن شوید:

1. بوی تند و تلخ

اولین و قوی‌ترین نشانه فساد، تغییر بوی روغن است. اگر متوجه شدید که بوی روغن کنجد شما شبیه به «رنگ»، «پلاستیک سوخته» یا «چوب پوسیده» شده، یعنی روغن اکسید شده و دیگر قابل مصرف نیست. بوی تند و نامطبوعی که باعث سردرد شود، هشداری برای دور انداختن آن است.

2. طعم بد

گاهی اوقات بوی روغن تغییر نکرده است، اما طعم آن عوض شده است. اگر کوچک‌ترین مقدار از روغن را بچشید و متوجه طعمی «تلخ»، «چرب» یا «فلزی» شدید که شبیه به طعم اصلی روغن کنجد نیست، نشان‌دهنده فساد آن است. در این صورت بهتر است از مصرف آن خودداری کنید.

3. تغییر رنگ و غلظت

اگرچه روغن کنجد به طور طبیعی رنگی کهربایی دارد، اما تغییرات شدید رنگ هشداردهنده است. اگر روغن شما بیش از حد تیره شده یا غلظت آن به قدری زیاد شده که مانند شربت غلیظ است، نشانه خوبی نیست. همچنین اگر ذرات معلق یا رسوبات غیرعادی در کف بطری دیدید، احتمالاً زمان تعویض روغن فرا رسیده است.

سخن پایانی 

برای حفظ کیفیت روغن کنجد، آن را در ظرف شیشه‌ای تیره و دربسته، دور از نور، گرما و رطوبت نگه دارید و همیشه از قاشق خشک استفاده کنید. توجه داشته باشید که روغن‌های خام حساس‌ترند و در هوای گرم بهتر است در یخچال قرار بگیرند، اما روغن‌های تصفیه شده در دمای اتاق بهتر عمل می‌کنند. در نهایت، رعایت این نکات ساده از هدر رفتن پول جلوگیری می‌کند و یک سرمایه‌گذاری واقعی بر روی سلامتی و بهره‌مندی از خواص بی‌نظیر این طلای مایع است.

شرکت طعم ماندگار ترنگ اردکان از سال 1387 فعالیت خود را در عرصه تولید فرآورده های کنجدی شروع و سهمی از بازار را به خود اختصاص داده است، محصولات این شرکت فرآورده های کنجدی از جمله ارده، حلوا ارده، حلوا ارده پسته ایی، حلواشکری،کنجدبار، سوهان کنجدی، روغن کنجد، روغن ارده، ارده های طعم دار و … می باشد.

سوالات متداول (FAQ)

1. آیا روغن کنجد منقضی می‌شود؟

بله، معمولاً ۱۸ ماه تا ۲ سال پس از تولید تاریخ انقضا دارد.

2. بهترین مکان برای نگهداری روغن کنجد کجاست؟

کابینت آشپزخانه و دور از گرما و نور مستقیم بهترین مکان است.

3. آیا می‌توان روغن کنجد را دوباره گرم کرد؟

بله، اما بهتر است از حرارت ملایم استفاده کنید تا خواص آن از بین نرود.